Transatlantik Eğilimler – Transatlantik ilişkilerle ilgili Amerikalıların ve Avrupalıların tutumlarını irdeleyen yıllık bir kamuoyu araştırmasıdır. Marshall Fonu ve Compagnia di San Paolo ile Luso-Americana Vakfı, BBVA Vakfı, ve Tipping Point Vakfı’nın destekleri ile gerçekleşen bu yılın araştırması Atlantik’in iki yakasındaki vatandaşların geniş bir yelpazedeki konular ile ilgili neler düşündüğünü incelemektedir. Bu konular arasında:
- 2008 başkanlık seçimlerinden sonra yenilenecek transatlantik işbirliğinin getireceklerine ve önceliklerine yönelik kamuoyu görüşü
- Iran’ın nükleer silah geliştirmesi, enerji bağımlılığı, küresel ısınma ve terörizm gibi uluslararası tehditler hakkındaki algılar
- Afganistan’da silahlı mücadele, savaş sonrası yeniden inşa ve kalkındırma çalışmalarına destek
- Daha iddialı ve kendine güvenli bir Rusya’ya yönelik görüş ve seçenekler
- Türkiye’nin jeo-stratejik yönelimi ve AB üyeliği ve NATO hakkındaki görüşler
Transatlantik Eğilimler 2008, TNS Opinion tarafından 2008 yılının Haziran ayında gerçekleştirilmiştir. Araştırma için veriler, ABD ve on iki Avrupa ülkesinden toplanmıştır. Bu ülkeler şunlardır; Almanya, Fransa, Birleşik Krallık, İtalya, Hollanda, Polonya, Portekiz, Slovakya, İspanya, Türkiye, Bulgaristan ve Romanya.
Danışma Komitesi: Profesör Pierangelo Isernia, Siena Üniversitesi Siyaset Bilimi Bölümü (İtalya); Philip Everts, Uluslararası Çalışmalar Enstitüsü Direktörü – Leiden Üniversitesi (Hollanda) ve Profesör Richard Eichenberg, Tufts Universitesi Siyaset Bilimi Bölümü (ABD)
GMF TRANSATLANTİK EĞİLİMLER 2008 ARAŞTIRMASI’NA GÖRE:
- Türkler, ABD ve AB’ye karşı biraz daha sıcak, ama yalnız hareket etme istekleri halen sürüyor
- Türkiye’nin AB üyeliği için ABD desteği azalıyor
- Avrupalılar ve Türkler, Türkiye’nin Batı’nın bir parçası olmadığında hemfikir
- Avrupalılar Obama’yı tercih ediyor
- Hem Avrupalılar hem de Amerikalılar terörizm, uluslararası ekonomi ve Rusya’dan endişe duyuyor
Marshall Fonu (GMF – German Marshall Fund of the United States) tarafından Amerika ve Avrupa’da her yıl gerçekleştirilen “Transatlantik Eğilimler” araştırmasının 2008 yılı sonuçlarına göre; Türklerin AB ve ABD’ye karşı 2004′den beri soğuyan hisleri 2008 yılında ısınma gösteriyor; ama ankete katılan Türklerin büyük bir bölümü (%48), Türkiye’nin uluslararası konularda yalnız hareket etmesi gerektiğini düşünüyor. Türkiye’nin AB üyeliğiyle ilgili Türk ve Avrupalı kamuoyunun görüşleri değişmezken, Amerikalıların Türkiye’nin AB üyeliği ile ilgili yüzdesi sekiz puan düşerek %32′ye gerilemiştir. Buna karşın Avrupalıların %57’si ve Türklerin %55′i, Türkiye’nin Batı’nın bir parçası olmadığını belirtirken, Amerikalıların %41′i bu görüşe katılmıyor. Avrupalıların neredeyse yarısı (%47), ABD ile Avrupa arasındaki ilişkilerin gelecek ABD başkanının Senatör Barack Obama olması halinde daha iyileşeceğine, %29′u ilişkilerin aynı kalacağına ve %5′i de ilişkilerin kötüleşeceğine inanıyor. Senatör John McCain’in seçilmesi durumunda sadece %11′i transatlantik ilişkilerin ilerleyeceğini düşünürken, %49′u ilişkilerin aynı kalacağına, %13′ü de kötüye gideceğine inanıyor.
Atlantik’in iki yakasındaki ilişkileri değerlendiren bu araştırma, Amerikalıların ve Avrupalıların çoğunluğunun transatlantik ilişkilerin daha yakın olmasını istediğini ve geniş bir yelpazede yer alan pek çok konuya dair ortak değerlere sahip olduklarını ve uluslararası sorunlarla ilgili işbirliğine sıcak baktıklarını ortaya koymuştur.
Araştırmayı değerlendiren Marshall Fonu Başkanı Craig Kennedy “Transatlantik Eğilimler 2008, Amerikalıların ve Avrupalıların yakın ilişkilere hazır olduğunu göstermiştir. İster dünyadaki olayların sonucundan, ister yeni bir ABD yönetiminden, isterse pek çok cephedeki güvensizlikten kaynaklansın, yeni Amerikan başkanı sadece ABD’nin dünyadaki duruşunu geliştirmekle kalmayacak, aynı zamanda Avrupalı liderlerden de daha fazlasını isteyecektir” dedi.
Transatlantik Eğilimler 2008, Washington merkezli Marshall Fonu ve merkezi İtalya Torino’da yer alan Compagnia di San Paolo tarafından hazırlanmış, Luso-Americana Vakfı (Portekiz), BBVA Vakfı (İspanya) ve Tipping Point Vakfı’nın (Bulgaristan) destekleriyle gerçekleştirilmiştir. Araştırma, ABD’de ve 12 Avrupa ülkesindeki kamuoyu görüşlerini tartmakta ve transatlantik ilişkileri değerlendirmektedir. Araştırmanın yedinci senesinde katılımcılara birbirleri, küresel tehditler, dış politika amaçları, dünya liderliği ve çok taraflı kurumlarla ilgili görüşleri sorulmuştur. Ek olarak, yanıt verenlere ABD Başkanlık seçimleriyle ilgili sorular da yöneltilmiştir.
TÜRKİYE AVRUPA BİRLİĞİ’NE VE abd’ye ısınıyor; aMA ULUSLARARASI KONULARDA YALNIZ HAREKET ETMESİ GEREKTİĞİNE İNANIYOR
Türkiye’nin AB‘ye karşı 2004′den beri soğuyan hisleri 2008 yılında yedi derecelik bir ısınma göstererek 33 dereceye ulaştı. ABD’ye duyulan sıcaklık ise üç derece artarak 14 olurken, Türkiye’nin geçen sene İran’a karşı soğuyan hisleri bu yıl iki derece ısınarak 32 derece olarak belirlendi. Ankete katılan Türklerin büyük bir bölümü (%48), Türkiye’nin uluslararası konularda yalnız hareket etmesi gerektiğine inanırken, cevap verenlerin %20’si Avrupa Birliği ile, %11′i Orta Doğu ülkeleriyle, %3′ü ABD ile %1′i de Rusya ile beraber hareket edilmesi gerektiğine inandığını belirtmiştir.
TÜRKİYE’NİN AB ÜYELİĞİNE YÖNELİK AMERİKAN DESTEĞİ AZALIYOR
Türkiye’nin AB üyeliği ile ilgili Türk ve Avrupalı kamuoyundaki görüşler geçen yıla oranla değişmemiştir. Türklerin büyük çoğunluğu (%42) AB üyeliğini iyi olarak değerlendirirken, Avrupalıların %45′i Türkiye’nin AB üyeliğini ne iyi ne de kötü olarak nitelendirmektedir. Türkiye’nin AB üyeliğini iyi bir şey olarak gören Amerikalıların yüzdesi bu sene sekiz puan düşerek %32′ye gerilemiştir. Avrupalıların %60′ı, Amerikalıların ise %48′i Türkiye’nin AB üyesi olacağına inandığını belirtirken, Türkler arasında bu oran sadece %26′dır.
AVRUPALILAR VE TÜRKLER TÜRKİYE’NİN BATI’NIN BİR PARÇASI OLMADIĞI KONUSUNDA HEMFİKİR
Araştırmaya katılan Avrupalıların %57’si ve Türklerin %55′i, Türkiye’nin Batı’dan çok farklı değerleri olduğunu, bu nedenle Batı’nın bir parçası olmadığını belirtmişlerdir. Almanların % 76’sı, Fransızların %68′i, İtalyanların %61′i bu görüşü taşırken, Amerikalıların %41′i bu görüşe katılmamakta ve Türkiye’nin Batı’nın bir parçası olacak ölçüde Batı ile ortak değerlere sahip olduğunu düşünmektedir.
TÜRKİYE’DEKİ TEHDİT ALGILAMALARI AZALIYOR
Ankete yanıt veren Türkler kişisel olarak en çok büyük bir ekonomik krizden etkileneceklerini belirtirken (%72), bunu %70 ile küresel ısınma ve %65 ile uluslararası terörizm izlemektedir. Türkiye’nin tehdit algılamaları 2007′ye kıyasla düşüş göstermiştir. Daha az sayıda Türk kişisel olarak küresel ısınmadan etkileneceğini belirtirken (-%14), uluslararası terörizm (-%14), islami köktendincilik (-%10), büyük bir ekonomik kriz (-%9) ve enerji bağımlılığı (-%5) onları takip etmiştir.
AVRUPALILARIN ÇOĞU OBAMA’YI TERCİH EDİYOR
Avrupalıların %69′u Senatör Obama’yı, %26’sı ise senator John McCain’i desteklemektedir. Obama’yı en fazla destekleyen ülkeler Fransa (%85), Hollanda (%85) ve Almanya’dır (%83). McCain ise Portekiz (%35), Hollanda (%33), İspanya (%33) ve Birleşik Krallık’ta (%33) desteklenmektedir. Avrupalıların %57’si Obama’nın başkanlığında ilişkilerin gelişeceğini düşünürken, %10′u McCain’in başkanlığında ilişkilerde ilerleme olacağını ifade etmektedir.
Araştırmayı yorumlayan Compagnia di San Paolo Başkanı Angelo Benessia “Bu yılın sonuçları, Obama veya McCain’den beklenen değişim hakkında görüşler farklılık gösterse de, AB vatandaşlarının yeni ABD yönetimini transatlantik ilişkilerin güçlenmesi için bir fırsat olarak gördüğünü gösteriyor” dedi ve daha güçlü bir AB-ABD ortaklığı için Lizbon Anlaşması’nın kabul sürecinin doğurduğu sorunların çözümünün önemine değindi.
TRANSATLANTİK GÜNDEMİN BAŞINDA TERÖRİZM VE EKONOMİK SORUNLAR YER ALIYOR
Avrupalılar ve Amerikalılar, uluslararası terörizm ve ekonominin en önemli öncelikler olması gerektiğine inanmaktadır. Amerikalıların %42’si uluslararası terörizmi gündemin en önemli iki önceliğinden biri olarak değerlendirirken, bunu %39 ile uluslararası ekonomik sorunlar izlemiştir. Avrupalıların %43′ü, uluslararası terörizmin gündemin en üst maddesi olması gerektiğini belirtirken, %41′i iklim değişikliğine, %37’si ise uluslararası ekonomik sorunlara işaret etmiştir.
RUSYA ENDİŞESİ SÜRÜYOR
2007 yılına göre beş puan artışla Amerikalıların %84′ü ve yedi puan artışla Avrupalıların %72’si Rusya’nın Ortadoğu’ya silah sağlama rolünden derin endişe duyduklarını belirtmişlerdir. Rusya’nın enerji sağlayıcı olarak rolü ile ilgili endişe ABD’de üç puan artarak %61, Avrupa’da ise beş puan artarak %64 olmuştur. Amerikalıların %69′u ve Avrupalıların %58′i Rusya’nın komşularına karşı davranışlarından endişe duyduklarını ifade ederken, bu endişe en fazla Polonya (%71), Birleşik Krallık (%69) ve Almanya’da (%68) duyulmaktadır.
NATO’YA AVRUPA DESTEĞİ ARTIYOR
2007 yılına göre dört puanlık bir artışla Avrupalıların %57’si NATO’nun güvenlik için hala gerekli olduğuna inandıklarını belirtmişlerdir. Araştırmanın yapıldığı 12 ülkenin sekizinde artış kaydedilirken, İspanya’da 11 puan, Almanya’da 7 puan ve Fransa’da 7 puan artış gözlenmiştir. Amerikalıların %59′u NATO’nun ülke güvenliği için hala gerekli olduğuna inanırken, bu rakam son senelerde neredeyse hiç değişmemiştir.
AVRUPALILAR ABD’DEN ZİYADE BAŞKAN BUSH’U ELEŞTİRİYOR
Avrupalılar 2002′den beri ABD liderliği ve ABD Başkanı ile ilgili görüşlerini birbirinden ayrı tutmaya devam etmektedir. 2002 yılında Avrupalıların %64′ü ABD liderliğini istediğini belirtirken, %38′i Başkan Bush’un uluslararası politikalarla ilgili tutumuna destek vermiştir. 2008 yılında ise Avrupalıların %36’sı ABD liderliğini istediğini belirtirken, sadece %19 Bush’un uluslararası politikalarına destek vermektedir.
Raporun tam metnine ve araştırmanın verilerine ulaşmak için http://www.transatlantictrends.org/ adresini ziyaret ediniz.
DESTEKLEYEN KURULUŞLAR
Transatlantik Eğilimler 2008, Marshall Fonu (http://www.gmfus.org/) ve Compagnia di San Paolo (www.compagnia.torino.it)’nun bir projesidir ve Luso-Americana Vakfı (http://www.flad.pt/), BBVA Vakfı (http://www.fbbva.es/) ve Tipping Point Vakfı’ın desteği ile gerçekleştirilmiştir.
METODOLOJİ
Araştırma anketi, TNS Opinion tarafından yapılmış ve Amerika Birleşik Devletleri ile 12 Avrupa ülkesinden (Almanya, Fransa, Birleşik Krallık, İtalya, Hollanda, Polonya, Portekiz, Slovakya, İspanya, Türkiye, Romanya ve Bulgaristan) veri toplanmıştır. Mülakatlar, 4-24 Haziran 2008 tarihleri arasında Polonya, Slovakya, Türkiye, Bulgaristan ve Romanya haricinde (bu ülkelerde telefon penetrasyonu daha düşük olduğundan yüz yüze görüşmeler yapılmıştır) tüm ülkelerde bilgisayar destekli telefon mülakatı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Her ülkede, rastgele seçilen 18 yaş ve üstü yaklaşık 1000 erkek ve kadın ile görüşme yapılmıştır. Hata marjı, artı/eksi 3 yüzde puanıdır.
Arastirma Yöntemi: 2008
Araştırma için anketi TNS Opinion; Bulgaristan, Polonya, Slovakya, Romanya ve Türkiye haricindeki tüm ülkelerde Bilgisayar Destekli Telefon Mülakatları yöntemiyle gerçekleştirmiştir. Sözü geçen ülkelerde telefon penetrasyonu daha düşük olduğu için yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Her ülkede rasgele seçilen 18 yaş ve üstü yaklaşık 1000 kadın ve erkek ile görüşülmüştür. Görüşmeler, 4 Haziran 2008 ile 24 Haziran 2008 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir.
Araştırmanın yapıldığı 13 ülkenin her birindeki ulusal örnekleme dayalı sonuçların %95 oranında güvenilir olduğu ve örnekleme ve rasgele hatalara bağlı hata payının artı eksi 3 puan olduğu söylenebilir. Avrupalı deneklerin toplamı içinse (n 12022), hata marjı + veya – % 1 puandır. Araştırmanın yapıldığı 13 ülkede ortalama yanıt oranı %20.4′tür.
Avrupa rakamları her ülkedeki erişkin nüfusun büyüklüğüne göre ağırlıklandırılmıştır. Başka türlü belirtilmedikçe kıyaslamalı veriler Transatlantik Eğilimler 2003-2007 ve/veya Worldviews 2002′den elde edilmiştir. (http://www.transatlantictrends.org/). Verilerin işlenmesi tamamlandığında, araştırma ile ilgili veriler Michigan Üniversitesi’nde bulunan Üniversitelerarası Siyasi ve Sosyal Araştırmalar Konsorsiyumu’na (Inter-University Consortium for Political and Social Research – ICPSR) teslim edilmiştir ve araştırmacılar ve diğer ilgili kişilerce elde edilebilmektedir. 2002 ila 2007 yıllarına ait verilere ICPSR’dan ulaşılabilir. Daha fazla bilgi için lütfen www.icpsr.umich.edu adresindeki ICPSR kataloğunu inceleyiniz.
Avrupa Ortalamalarına Dair Notlar:
Zaman içerisinde araştırmaya yeni Avrupa ülkeleri dahil edilmiştir. Yeni ülkelerin eklenmesi Avrupa çapındaki ortalamaları değiştirmişse de, istatistiksel olarak anlamlı bir etki yaratmamıştır. Bu nedenle, sonuçların anlaşılmasını kolaylaştırmak için çeşitli ortalamaları tek bir ortalamanın parçasıymış gibi değerlendirilmiştir. Avrupa 6 ve Avrupa 7 ortalamaları AB9′un parçası olarak, Avrupa10′un ortalaması Avrupa12′nin parçası olarak listelenmiştir.
